Помалку познати зборови - Полиграматон

Помалку познати зборови


Во Силмарилионот се среќаваат доста архаични и ретко употребувани зборови кои можеби ќе им се нејасни на некои читатели. За да може секој во целост да ја разбере и да ужива во оваа книга, тука по азбучен ред се објаснати ваквите помалку познати македонски зборови.


ада – речен остров

акран – врсник, некој еднаков со некого

ал – беда, несреќа

арниса – остави, забатали

бабаитлак – јунаштво

бабалак – потекло

базд – смрдеа

баир – рид

балган – слуз, кал

балкан – височина, планина

батак – кално место

батиса – потоне

баџа – отвор на покрив од куќа, оџак

бивак – војнички логор

билјосан – опиен, замајан

битиса – заврши, пропадне

боклук – ѓубре

брлог – дувло

брод – премин преку река каде што водата е поплитка

буица – брза, надојдена вода

бујак – честак, густ дел од шума

вергија – отплата

ветроса (се ветроса) – се преплаши

ветроштина – злобен дух

вилнее – беснее

витоса – пропадне, се уништи

вододелница – граница

воздејство – влијание

врлина – стрмнина

гибел – пропаст

грамота – повелба, декрет

грвали (се грвали) – се бори

грвалица – мешаница

грохот – страшен виеж

грчав – недораснат

дваш – два пати

дервен – клисура

дијанија – суштество

дикат – мерка, внимание

дира – трага од човек или животно

друшка – сопруга

дувар – ѕид

дуварџија – ѕидар

ѓол – бара, мочуриште

жилиште – живеалиште

забало – вилица

завешта – остави во наследство

завој – промена

зајави – изјави

заптиса – зароби, заплени

заштитница – задниот дел од војската

зговор – согласност, сложност

згура –  отпадок при топење руда

извида – излекува

изнедри – создаде

иктиза – потреба, нужда

иљам – пресуда

јанган – голем пожар

јапија – дрвена граѓа

јужовен – (за клима) топол, пријатен 

кадеж – чад

кајдиса – нападне

калуѓерка – водна перуника

каракол – стражар

кастел – крепост, замок

кауш – затворска ќелија,

каушник – затвореник,

кибарен – отмен, елегантен

кланец – планински или ридски теснец

крвнина – убиство

ластар – млада гранка или потомок во преносно значење

ледник – ѓердан

ликува – се радува

линее – венее, опаѓа

мадем – рудник

мае (се мае) – губи време

марка – гранична територија

матоса – измами

меѓник – ограда или знак со кој е обележана некоја граница

метании (прави метании) – длабоко се поклонува

момок – слуга

мостра – примерок, урнек

мртвак – мочуриште

мукает – претпазливост, внимание

мулазим – воен старешина

нагизден – украсен

надвие – победи, совлада

налет – брз напад

нарав – карактер

нарач – порака

наследие – оставина

небиднина – празнина, непостоење

ненавистен – омразен

ниет – умисла

нишанче – мал, недораснат човек

обир – кражба, пљачкосување

одважи (се одважи) – се осмели

одежда – облека, руба

оправа – облека, руба

опрли – изгоре

опсен – привидение

опточи – пораби, опкружи

очиклен – вешт

пајдоса – пропадне, се упропасти

паметник – споменик

параса – напушти, остави

пармаклак – ограда од колци

плитак – плитко место

погибел – пропаст

пород – потомство

потслон – засолниште

претходница – предниот дел од војската

префриган – снаодлив, вешт

призив – повик

пристан – пристаниште

притули – скрие, замрачи

разгроми – потполно уништи

раздобје – епоха

размирица – безредие

раскол – раздор

ратоборен – воинствен

ргач – роб

реис – капетан на брод

речение – судбина

рива – морски брег

родоначалник – предок

русвај – хаос, мешаница

сажен – мерка за должина од околу два метра

сајдисан – почитуван, уважен

сакалма – мака

саштисан – збркан, замајан

свиток – замотана хартија со текст

селиште – населено место

сеница – шатор

сермија – стока, имот

серт – груб

сестричник – внук од сестра

сивее – пеплоса

синор – граница

слути – претчувствува

собитие – важен настан

собуди – разбуди

соѕре – виде од далеку

спрема – воена опрема, оклоп

срчовен – храбар, смел

страк – гранче за расадување

стрпна – затрепери

сузбие – запре, стави крај на нешто

счудовиден – збунет, запрепастен

тагари (се тагари) – се фали, се дуе

тараф – група луѓе кои стојат една наспроти друга

тарашка – разбарува

твар – материја

тебабија – придружба, група

теглило – агонија

телал – гласник

тепе – рид

тертип – крој, распоред

теслими, стори теслим – предаде

тржество – триумф

увили (се увили) – се сневесели, се растажи

упориште – засолниште

устабашија – главен мајстор

ушак – шпион

феуд – земја поседувана од феудалец

фермани – трпи, допушти

филдиш – слонова коска

фрас – голем страв

харзувал – писмено известување

хисар – крепост

чарк – запчаник, механизам

чемрее – страда, тажно копнее

џеваир – бесценет камен

џигит нов – потполно нов

шадрван – фонтана

шашарма - збрка

шепнипокров – озборувач